Files
soneta-erp-skills/soneta-programming/SKILL.md
T
Marcin Wojas 01de89b7b5 kontrahent.md
2026-06-05 15:48:46 +02:00

362 lines
15 KiB
Markdown

---
name: soneta-programming
description: >
Klasy ORM i wzorce kodu biznesowego enova365 / Soneta Enterprise / Triva:
Row/Table/Module, sesja i transakcje (Session, Commit/CommitUI, Save,
optimistic lock), Login/Database/BusApplication, Datapack/GuidedRow/ExportedRow,
serwerowy LINQ (RowCondition, SubTable[condition]), Context, Worker/Extender/[Action],
ViewInfo/FolderView, Features, Translate/ILogger oraz zasady bezpiecznego kodu
(safe-code, code review). Używaj gdy użytkownik: (1) pisze, modyfikuje lub
refaktoruje kod biznesowy enova365/Soneta/Triva; (2) pyta o Session, Row, Table,
Module, Login, Database, Context, Datapack, Worker, Extender, ViewInfo,
RowCondition; (3) wspomina sesje, transakcje, Commit, Save, optimistic lock,
blokady wierszy; (4) prosi o code review kodu biznesowego Soneta; (5) pisze
dodatek, worker, extender, akcję w menu Czynności, folder/listę; (6) pyta
o thread-safety, ExecuteConfig, dane konfiguracyjne vs operacyjne.
---
# Soneta Programming Basics - Podstawowe klasy ORM
Skill zawiera dokumentację fundamentalnych klas logiki biznesowej platformy enova365/Soneta Enterprise. Klasy te stanowią podstawę mapowania obiektowo-relacyjnego (ORM) i są niezbędne do tworzenia kodu i dodatków.
> **Code review / refaktoring:** po napisaniu nowego kodu biznesowego oraz po każdym refaktoringu, **zawsze** zweryfikuj go względem [references/safe-code.md](references/safe-code.md). Ten sam dokument służy jako lista kontrolna do review PR-ów.
## Mapa skilla
SKILL.md zawiera "duży obraz" - hierarchię klas, thread-safety, kanoniczne wzorce. Po szczegóły konkretnego tematu sięgaj do referencji:
| Temat | Gdzie szukać |
|---------------------------------------------------------------------------------------------------|---|
| Hierarchia ORM, Row / Table / Module, klucze, ISessionable | sekcje poniżej |
| Sesje, transakcje, Login, Database, BusApplication, optimistic locking | [references/session-login.md](references/session-login.md) |
| Paczki danych, Datapack, GuidedRow, ExportedRow, synchronizacja, blokady | [references/datapack-guidedrow.md](references/datapack-guidedrow.md) |
| Klasa Context - dane z UI, zaznaczenia, parametry workera | [references/context.md](references/context.md) |
| Klasy parametrów (ContextBase) - filtry, trwałość, InvokeChanged | [references/contextbase.md](references/contextbase.md) |
| Obiekty Worker i Extender - rozszerzenia modelu, akcje w menu Czynności | [references/worker-extender.md](references/worker-extender.md) |
| Serwisy biznesowe (App / Database / Login / Session scope) | [references/services.md](references/services.md) |
| Tłumaczenia (Translate, TranslateIgnore), ILogger, ActSource | [references/translations-logging.md](references/translations-logging.md) |
| Action result zwracany przez worker / extender / Command - raporty, dialogi, nawigacja | [references/action-result.md](references/action-result.md) |
| RowCondition - serwerowe warunki LINQ, filtrowanie SubTable / View / Query | [references/rowcondition.md](references/rowcondition.md) |
| ViewInfo - definicja widoków list (folderów), CreateView, klasa Params, powiązanie z viewform.xml | [references/viewinfo.md](references/viewinfo.md) |
| Cechy (Features) - tabela Features, typy cech, dostęp typowany/nietypowany, bindowanie w form.xml | [references/features.md](references/features.md) |
| Gotowe wzorce kodu end-to-end (import, CRUD, obsługa błędów) | [references/examples.md](references/examples.md) |
| Receptury kodu per obiekt biznesowy (domeny) — `Kontrahent` (pola, kolekcje, workery, finanse, RODO, KSeF) | [references/domeny/kontrahent.md](references/domeny/kontrahent.md) |
| **Zasady bezpiecznego kodu biznesowego — checklist do review i refaktoringu** | [references/safe-code.md](references/safe-code.md) |
| Skanowanie pól obiektu biznesowego z DLL (Roslyn MetadataReference) | [references/scan-props.md](references/scan-props.md) |
| Inwentaryzacja modułów i tabel (`*Module` / `*Row` / `*Table`) z DLL | [references/scan-modules.md](references/scan-modules.md) |
| Inwentaryzacja workerów i extenderów (`[Worker<…>]`) z DLL | [references/scan-workers.md](references/scan-workers.md) |
## Architektura warstw
```
BusApplication.Instance (singleton) - multithreaded
└── Database
└── Login
└── Session - single-threaded
└── Module
└── Table
└── Row
```
## 3 poziomy logiki biznesowej
| Poziom | Opis | Przykłady klas |
|--------|------|----------------|
| **1. Bazowe** | Klasy wspólne dla wszystkich modułów (Soneta.Business.dll) | `Row`, `Table`, `Module`, `Session`, `Context` |
| **2. Generowane** | Klasy generowane przez BusinessGenerator z `*.business.xml` (sufiksy: Row, Table, Module) | `TowarRow`, `TowarTable`, `TowaryModule` |
| **3. Implementowane** | Klasy konkretne tworzone przez programistę | `Towar`, `Towary` (bez sufiksów) |
**BusinessGenerator** jest automatycznie uruchamiany podczas kompilacji dla plików `*.business.xml`. Szczegółowy opis definiowania business.xml znajduje się w skill **soneta-business-xml**.
## Hierarchia głównych klas
```
Row (abstrakcyjna)
└── GuidedRow (+ Guid, Attachments, ChangeInfos)
└── ExportedRow (+ Exported flag - rozróżnia dane konfiguracyjne od operacyjnych)
Table (abstrakcyjna)
└── GuidedTable (indeksator po Guid)
└── ExportedTable
Module (abstrakcyjna)
└── [NazwaModulu]Module (np. TowaryModule)
```
Szczegóły GuidedRow / ExportedRow (flaga `Exported`, atrybuty `guided` / `relguided` w business.xml, ChangeInfos, blokady) - patrz [references/datapack-guidedrow.md](references/datapack-guidedrow.md).
## Thread-safety
### Obiekty single-threaded (NIE współdzielić między wątkami)
- `Session`
- `Module`
- `Table`
- `Row`
- `Context`
- oraz wszystkie klasy pochodne
### Obiekty multi-threaded (można współdzielić)
- `BusApplication`
- `Database`
- `Login`
## Klasa Session - fundamenty
Session to kluczowa klasa do zarządzania danymi. **Każda operacja na danych wymaga sesji.** Sesja jest single-threaded i implementuje `IDisposable` - zawsze opakowuj w `using`.
```csharp
Session session = login.CreateSession(readOnly: false, config: false, name: "MojaSesja");
```
**Każda modyfikacja obiektu MUSI być w transakcji biznesowej** otwieranej przez `Session.Logout(editMode: true)` - dotyczy dodawania, modyfikacji właściwości oraz kasowania:
```csharp
using (var transaction = session.Logout(editMode: true))
{
towar.Nazwa = "Zmieniona nazwa";
transaction.Commit(); // Commit() w kodzie biznesowym
// transaction.CommitUI(); // CommitUI() w kodzie UI (worker, extender, Command)
}
session.Save(); // zapis do bazy - optimistic-lock; konflikty wykrywane tu
```
**Brak Commit() = automatyczny rollback przy Dispose()** - dotyczy też transakcji tylko do odczytu.
Pełna dokumentacja (typy sesji edycyjna / readonly / konfiguracyjna, transakcje zagnieżdżone, Commit vs CommitUI, optimistic locking, mieszanie obiektów z różnych sesji przez `session.Get(obiekt)`) - patrz [references/session-login.md](references/session-login.md).
## Klasa Module
Moduł grupuje logicznie powiązane tabele. **Nie ma odwzorowania w bazie danych.**
```csharp
// Dostęp do modułu - extension method (zalecane)
var tm = session.GetTowary();
var hm = session.GetHandel();
var crm = session.GetCRM();
var bm = session.GetBusiness();
// Dostęp do tabel
Towary towary = tm.Towary;
Jednostki jednostki = tm.Jednostki;
// Moduł implementuje ISessionable
Session s = tm.Session;
```
## Klasa Table
Reprezentuje tabelę w bazie danych. Udostępnia dostęp do kolekcji wierszy.
```csharp
var towary = tm.Towary;
// Iteracja po kluczu podstawowym
foreach (Towar t in towary.WgKodu) { ... }
// Iteracja po innym kluczu
foreach (Towar t in towary.WgNazwy) { ... }
// Właściwości
Table.AccessRight // Prawa dostępu
Table.Session // Sesja (ISessionable)
Table.Module // Moduł nadrzędny
Table.PrimaryKey // Klucz podstawowy
```
## Klasa Row
Reprezentuje pojedynczy wiersz (rekord) z tabeli.
### Właściwości bazowe
```csharp
Row.ID // int - PODSTAWOWY identyfikator obiektu w tabeli (autoincrement, Primary Key)
Row.State // RowState - stan obiektu w sesji
Row.Table // Table - tabela nadrzędna
Row.Module // Module - moduł
Row.Session // Session - sesja
```
**ID** jest automatycznie generowany przez bazę danych i stanowi klucz główny (Primary Key) tabeli.
### Stany obiektu (RowState)
| Stan | Opis |
|------|------|
| `Detached` | Nowy obiekt, nie przypisany do tabeli |
| `Unchanged` | Wczytany z bazy, bez zmian |
| `Modified` | Zmodyfikowany w sesji |
| `Added` | Nowy, dodany do tabeli, nie zapisany w bazie |
| `Deleted` | Skasowany, do usunięcia z bazy |
## Klucze i indeksy
Definiowane w *.business.xml, mapowane na indeksy w bazie danych.
```xml
<key name="WgKodu" keyunique="true" keyprimary="true">
<keycol name="Kod"/>
</key>
```
| Atrybut | Znaczenie |
|---------|-----------|
| `keyprimary="true"` | Klucz podstawowy (domyślne sortowanie) |
| `keyunique="true"` | Wartości unikalne w tabeli |
**Uwaga:** `keyprimary` w business.xml to **nie to samo** co Primary Key w bazie (który jest zawsze na kolumnie ID).
## Interfejs ISessionable
```csharp
public interface ISessionable {
Session Session { get; }
}
```
Implementują go: `Session`, `Module`, `Table`, `Row`, `Context`, `Key`.
Używany jako argument funkcji wymagających kontekstu sesji:
```csharp
// Metoda statyczna GetInstance - akceptuje ISessionable
public static TowaryModule GetInstance(ISessionable session)
// Extension method - wygodniejsza składnia (tylko dla Session)
public static TowaryModule GetTowary(this Session session)
```
**Zalecane użycie:**
```csharp
// Extension method (prostsze)
var tm = session.GetTowary();
var tm = context.Session.GetTowary();
var tm = towar.Session.GetTowary();
// GetInstance (gdy mamy ISessionable, ale property Session jest niedostępne)
var tm = TowaryModule.GetInstance(sessionable);
```
## Kod biznesowy vs UI
Kod biznesowy realizuje operacje logiki biznesowej (jak backend). Kod UI (frontend) jest odpowiedzialny za prezentację danych i interakcję z użytkownikiem. Kod biznesowy może być umieszczony w tej samej klasie z kodem UI.
Kod UI to np.:
- obiekty `View`, `ViewInfo`, extender
- metody sterujące `IsReadOnlyXxx`, `IsVisibleXxxx`, `GetListXxx`, `IsEnabledXxx`, `GetNameXxx`, `GetAppearanceXxx`
### Ważne zasady do stosowania w kodzie biznesowym
- Nie używaj żadnych obiektów kodu UI, w szczególności `View` - zamiast tego możesz użyć `SubTable[condition]`.
- Nie należy stosować warunków na prawa dostępu (np. `if (Table.AccessRight == AccessRights.Denied) {...}`).
Szczegóły konstruowania ViewInfo (atrybut `FolderView`, eventy `CreateView`/`InitContext`, klasa `Params`, powiązanie z `viewform.xml`) opisuje [references/viewinfo.md](references/viewinfo.md).
## Metadane modułów, tabel, kluczy, pól
Dostęp do metadanych obiektów biznesowych jest dostępny przez metody `static` klasy `ApplicationInfo`.
- Odczyt informacji o tabeli: `TableInfo info = ApplicationInfo.GetTableInfo(nazwaTabeli)`. Istnieje tylko jedna referencja obiektu `TableInfo` dla tabeli - można używać `ReferenceEquals`, `Dictionary`, itp.
- Wszystkie tabele: `ApplicationInfo.GetTablesInfo()`.
- Tabele dla modułu: `ApplicationInfo.GetModuleInfo(moduleName).TableInfos`.
### Wykorzystuj `TableInfo` do weryfikacji tabeli
```csharp
Row row1 = ...;
Row row2 = ...;
if (row1.Table.TableInfo == row2.Table.TableInfo) {
// Ta sama tabela, nawet gdy różne sesje
}
```
## Szybki start - wzorce kodu
### Odczyt danych
```csharp
using (var session = login.CreateSession(readOnly: true, config: false, name: "Odczyt"))
{
var tm = session.GetTowary();
foreach (Towar t in tm.Towary.WgKodu)
{
Console.WriteLine($"{t.Kod}: {t.Nazwa}");
}
}
```
### Tworzenie nowego obiektu
```csharp
using (var session = login.CreateSession(readOnly: false, config: false, name: "Dodawanie"))
{
var tm = session.GetTowary();
using (var transaction = session.Logout(editMode: true))
{
var towar = new Towar();
tm.Towary.AddRow(towar);
towar.Kod = "NOWY001";
towar.Nazwa = "Nowy towar";
transaction.Commit();
}
session.Save();
}
```
### Modyfikacja istniejącego obiektu
```csharp
using (var session = login.CreateSession(readOnly: false, config: false, name: "Edycja"))
{
var tm = session.GetTowary();
var towar = tm.Towary.WgKodu["STARY001"];
if (towar != null)
{
using (var transaction = session.Logout(editMode: true))
{
towar.Nazwa = "Zmieniona nazwa";
transaction.Commit();
}
}
session.Save();
}
```
Więcej wzorców (kasowanie, obsługa błędów, pełny import end-to-end) - patrz [references/examples.md](references/examples.md).
## Narzędzia pomocnicze
Skill udostępnia trzy skrypty `dotnet script` (`scripts/`) do statycznej inwentaryzacji bibliotek Soneta — bez ładowania IL do CLR (Roslyn `MetadataReference.CreateFromFile`):
- `scan-modules.csx` — listuje moduły (`*Module`) i ich tabele (`*Row`/`*Table`) z Caption/Description. Dobre na start. Szczegóły, parametry i przykłady uruchomienia: [references/scan-modules.md](references/scan-modules.md).
- `scan-props.csx` — wypisuje pola i właściwości kalkulowane konkretnej klasy biznesowej, rekurencyjnie po polach typu subrow. Sięgnij po niego, gdy znasz już tabelę i potrzebujesz jej kontraktu. Szczegóły: [references/scan-props.md](references/scan-props.md).
- `scan-workers.csx` — wypisuje na stdout **JSON** z workerami i extenderami zarejestrowanymi atrybutem assembly `[Worker<…>]`, pogrupowanymi wg `DataType`. Dla każdej klasy: parametry inicjowane z `Context` (ctor + `[Context]`, z rozwinięciem pod-property dla typów dziedziczących z `ContextBase`), property do bindowania, akcje menu Czynności. Opcjonalny drugi argument filtruje wynik do konkretnego typu danych (np. `DokumentHandlowy`) — w praktyce konieczny, bo pełne skanowanie zwraca tysiące rejestracji. Wynik łatwo przetwarzać `jq`. Szczegóły: [references/scan-workers.md](references/scan-workers.md).
## Konwencje nazewnicze
| Element | Konwencja | Przykład |
|---------|-----------|----------|
| Klasa wiersza (Row) | PascalCase, l.poj. | `Towar`, `Kontrahent` |
| Klasa tabeli | PascalCase, l.mn. | `Towary`, `Kontrahenci` |
| Klasa modułu | Nazwa + Module | `TowaryModule` |
| Klucz | Wg + nazwa kolumny | `WgKodu`, `WgNazwy` |
| Namespace | Soneta.NazwaModułu | `Soneta.Towary` |
### Język identyfikatorów
| Typ | Język | Przykłady |
|-----|-------|-----------|
| Logika biznesowa | **polski** | `Towar`, `Kontrahent`, `DokumentHandlowy`, `Faktura` |
| Identyfikatory systemowe | **angielski** | `Session`, `Context`, `Row`, `Table`, `Module` |
**Można łączyć polski i angielski** w nazwach metod i klas:
```csharp
RetrieveTowary()
UpdateKontrahent()
GetDokumentyHandlowe()
CreateFaktura()
```